Wodniczka i jej funkcje

12 marca, 2019

Wakuola (wodniczka) jest zaliczana, wraz ze ścianą komórkową, do martwych składników komórki.

Przestrzeń ograniczona tonoplastem i wypełniona sokiem wakuolarnym jest martwa. Natomiast błona wodniczki jest klasyczną błoną biologiczną i należy ją zaliczyć do składników protoplastu.

Składniki soku wakuolarnego można podzielić na:
Nieorganiczne:
• ponad 90% objętości zajmuje woda
• w wodzie znajdują się liczne jony: K+, Na+, Ca2+, Mg2+, Zn2+, Cl-, SO42-, PO45 i inne
• szczególnie u roślin mogą występować związki wytrącone z roztworu, np. kryształy szczawianu wapnia tworzące rafidy i druzy
Organiczne:
• rozpuszczalne kwasy organiczne, wolne aminokwasy, białka (ściśle wypełnione białkiem
wakuole nazywa się ziarnami aleuronowymi), cukry (zarówno z grupy poli- jaki i monosacharydy), np. fruktoza i glukoza w owocach, sacharoza w trzcinie cukrowej i w buraku cukrowym, u grzybów glikogen. Rzadko spotykane są tłuszcze
• tak zwane metabolity wtórne, do których należą:
 glikozydy. Dzieli się je na dwie grupy: o zabarwieniu czerwonym które są powszechne w płatkach korony kwiatów i owocach, oraz o zabarwieniu żółtym, pospolite w owocach, nasionach i liściach.
 alkaloidy — będące bezbarwnymi zasadami organicznymi często o silnie trującym działaniu. Występują w wodniczkach komórek nasion, liści, owoców i korzeni. W minimalnych dawkach znajdują zastosowanie w lecznictwie. Większość z nich jest powszechnie znana, jednak ich toksyczne działanie nie. Do najczęstszych należy zaliczyć: nikotynę, chininę,morfinę, strychninę, kofeinę, kokainę i skopolaminę;
 garbniki —. Występują w dużych ilościach w różnych organach roślin dwuliściennych. Wywierają działanie garbujące, ściągające i toksyczne, stosowane są także w lecznictwie.
Do podstawowych funkcji wodniczek należy:
• Utrzymanie komórki w stanie uwodnienia, inaczej mówiąc wakuole odpowiadają za turgor (jędrność) komórki;
• U roślin — magazynowanie zbędnych produktów przemiany materii (są swoistym „śmietnikiem” komórki), a także czasowe składowanie jonów i związków, np. ziarna aleuronowe;
• U słodkowodnych pierwotniaków: wiciowców wodniczki tętniące usuwają nadmiar wody z cytoplazmy
• Wodniczki pokarmowe u zwierząt trawią pokarmy, czyli są lizosomami wtórnymi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *


O mnie

Jestem Paweł. Mam doświadczenie nauczyciela akademickiego oraz wieloletni  staż udzielania korepetycji przygotowujących do matury z biologii. Dzięki licznym materiałom dydaktycznym (testy, podręczniki, filmy, mp3, prezentacje, arkusze), a teraz także z profilem społecznościowym, pomagam opanować zawiłe zagadnienia biologiczne.

Na co dzień uczę rozwiązywać zadania maturalne, analizować je i prawidłowo formułować odpowiedzi. Jestem zwolennikiem indywidualnego podejścia do ucznia i kreatywnej pracy z materiałami oraz arkuszami egzaminacyjnymi.

Opracowuję sprawdzone przepisy na zdanie matury i dostanie się na wymarzone studia!

Pozdrawiam, Paweł Kardynia